In een prachtig, vijf sigaren durend interview, vertelde Hennie van der Most in het NRC van afgelopen zaterdag hoe slecht het met zijn bedrijven gaat. Van der Most is een kleurrijke ondernemer voor wie ik veel respect koester. Het interview begint met de opmerking van Hennie dat bedrijfsplannen geschreven zijn voor de bank en niet voor de ondernemer. Daar maakt deze rasondernemer een klassieke denkfout.

Hoeveel waardering ik ook voor de ondernemer Hennie van der Most heb, ik ben het met hem op dit punt oneens. Een ondernemingsplan, hoe beperkt van omvang en inhoud dan ook, is een spoorboek voor de ondernemer zelf, zijn medewerkers, aan­deel­hou­ders en overige stakeholders, waaronder ook de banken. Hoewel een ondernemingsplan leest als een spoorboekje, heeft de uitvoering ervan meer weg van ‘..blood, sweat and tears’. Een goed ondernemingsplan noemt deze ele­men­ten, bewijst die ook uit ervaring in voorgaande situaties en beschrijft uiteindelijk je kansen op succes.

Als getrouwe MKB-er gaat Hennie uit van eigen Fingerspitzengefühl en ondernemers­bloed. Het werd een prachtig interview, waarin Hennie een gedetailleerde analyse geeft van zijn bedrijven. Wie het goed leest haalt er zonder veel moeite een volledige SWOT uit, een pro­bleemanalyse en oplossing. Van der Most is om de donder niet gek; hij gaat echter naar mijn smaak teveel af op zijn “gevoel” en rationaliseert dat te weinig.

Begrijp me goed: Ik ga niet voorbij aan Hennie’s Fingerspitzengefühl. Zij bepalen in hoge mate het uiteindelijke succes van de onderne­ming. Alleen kan dat ‘gevoel’ niet op voorhand een adequaat budget bepalen. Alleen wanneer je geld in overvloed hebt kan je op je gevoel af gaan. Loopt het mis, ach: “.. geld moet rollen” en je stort wel bij. In alle andere situaties ben je spaarzaam met geld en middelen. Je zet niet meer in dan je vooraf denkt nodig te hebben. Dat is rekenen, dat is een ondernemingsplan. Het biedt geen garanties (het blijft ondernemen) maar wel zo’n goed mogelijke benadering van risico’s en succeskansen.

Of de huidige problemen van Van der Most waren voorkomen door beter planning vooraf, kan ik hiervandaan niet stellen. Mogelijk wa­ren zijn problemen nu echter minder levensbedreigend. Hij gebruikt de komende maanden om zijn bedrijf te redden. Hij zal er wel uitkomen. Alle andere MKB-ers onder ons adviseer ik op een zondagmiddag eens een klas­sie­ke SWOT-analyse met een probleemstelling te maken. Niet voor de banken, maar om je Fingerspitzengefühl te borgen binnen een je succesvolle onderneming.